Historia, itsasoa eta kultura elkartzen diren txoko paregabea de Gipuzkoako kostaldean.
Oiartzun ibaiaren bokalean, Jaizkibel eta Ulia mendietako itsaslabarrek babestuta, Pasaiako badia euskal itsasertzean hobekien gordetako altxorretako bat da. Badia natural hau ez da edertasun handiko gunea bakarrik, historiaz eta tradizioz betetako euskal itsas ondarearen epizentroa ere bada.
1- Mendeetako historia duen portua
Pasaiako Badia, mendeetan zehar, itsas historiako kapitulu handien lekuko eta protagonista izan da. Handik hainbat espedizio abiatu ziren Ternuara balea bila, XVI. mendean. Unerik sinbolikoenetako bat 1777an izan zen, Lafayetteko markesa Pasaiatik Ameriketara abiatu zenean Estatu Batuen independentziaren alde borrokatzeko. Gaur, Pasai Donibaneko plaka batek gertaera hura gogoratzen du.
Bere garrantzi historikoaz gain, Pasaiako portuak Gipuzkoako industria mailako garrantzitsuena izaten jarraitzen du.
2- Ondare bizia duen badia
Badiari bereiztasuna ematen dio badiak berak duen itsas ondarea ospatzeko eta zaintzeko duen moduak. Hemen ez da soilik iraganari begiratzea, baizik eta orainaldian bizitzea:
Albaola, Itsas Kultur Faktoria
Ingurune paregabean, itsasoaren ondoan eta naturaz inguratuta, Albaolak San Juan itsasontzia berreraiki zuen jendearen aurrean, Pasaian eraiki eta Kanadan hondoratutako XVI. mendeko baleontzia. Proiektu ikusgarri honek itsas arkeologia, arotzeria tradizionala eta dibulgazioa uztartzen ditu, bisitatzen dutenak historiarekin modu dinamiko eta hurbilean lotuz.
Mater, Ontzi Museo Ekoaktiboa
Benetako atunontzi tradizionala, museo flotatzaile bihurtua. MATER-en, itsasontzira igo zaitezke, itsasoko bizimodua nolakoa zen jakin dezakezu, tailer iraunkorretan parte hartu dezakezu, eta itsasorako irteerak bizi ditzakezu, gure itsas ingurunea zaintzen eta errespetatzen irakasteko.
Pasaia Itsas Festibala: euskal kostaldeko itsas topaketa
Bi urtean behin, Pasaiako badia eraldatu egiten da, euskal kostaldeko itsas ekitaldi garrantzitsuenetako bat hartzeko: Pasaia Itsas Festibala. Arima duen jaialdia, non hainbat herrialdetako ondare balio handiko itsasontzi tradizionalak, musika, kultura eta gastronomia elkartzen diren itsasoarekiko lotura ospatzeko.
Hurrengo edizioa: 2026
3- Gustu guztietarako jarduera nautikoak
Pasaiako Badia ez da soilik historia: abentura, gozamena eta itsasoarekin harreman zuzena ere bada. Adrenalina bilatzen dutenetatik hasi eta paseo lasaia nahiago dutenetaraino, adin eta maila guztientzako aukerak daude:
- Itsasontziko ibilbideak eta ibilaldi gidatuak
- Kirol-arrantzako irteerak
- Ontzien alokairua
- Paddle surfa, piragua, urpekaritza eta gehiago…
Kontsultatu hemen gure jarduera nautikoen txosten osoa
4- Lau barruti, istorio asko
Pasaiako lau barrutiek inguratzen dute badia: Donibane, San Pedro, Antxo eta Trintxerpek, bakoitza bere nortasun eta xarmaz. Lehenengo biak, ondo kontserbatutako hirigune historikoekin, beste garai batetik ateratakoak dirudite, kale harriztatuekin, etxe koloretsuekin eta itsasora begira dauden balkoiekin.
Pasai Donibane eta San Pedro
Badiaren bi ertzetan daude, aurrez aurre, eta ondo kontserbatutako bi hirigune historiko horiek beste garai batetik ateratakoak dirudite, kale harriztatuekin, etxe koloretsuekin eta itsasora begira dauden balkoiekin. Jauregi-etxeak eta familia-etxe garrantzitsuak nabarmentzen dira, gehienak zuzenean badiara ematen dutenak. Zubi-etxeek zeharkatzen dituzten kaleetatik paseatzeak aukera ematen du itsas tradizioez gozatzeko eta ikuspegi ahaztezinez gozatzeko.
Lezo: Jaizkibelen oinetan ezkutatutako harribitxia
Badiaren ertzean ere, Lezo da beste txoko harrigarri horietako bat. Erdi Aroko hirigune historikoan, armarridun etxeak eta giro lasaia daude. Bertan, Santo Kristoren plaza dago, eta handik abiatzen dira mendeetako historia duten kalexkak. Izen bereko eliza nabarmentzen da, zeinek Europako Kristo bizargabe bakarrenetariko bat gordetzen duen.
Eta Kostaldeko Done Jakue Bidea jarraitzen dutenentzat, Lezo derrigorrezko geralekua da, bere ondare eta hospitalitate erakargarri puntuak izanik.
5- Nola iritsi
- Autobusez: Ohiko konexioak Donostiatik eta inguruko udalerrietatik.
- Oinez: Ulia mendia zeharkatzen duen Talaia bidexkari jarraituz, Kantauri itsasoko bista ikusgarriekin.
- Bizikletaz: Donostia Pasaiako barruti guztiekin lotzen duen bidegorriaren bidez, aire zabaleko jardunaldi baterako aproposa.
